Dysk APFS na moim Macu przestał się montować po awarii, a Narzędzie dyskowe nie było w stanie go naprawić. Próbuję odzyskać ważne pliki, zanim zaryzykuję pogorszenie sytuacji. Jakie są najbezpieczniejsze kroki lub narzędzia do odzyskiwania danych z APFS, których warto spróbować?
Od razu przestałbym używać tego dysku APFS. To właśnie tę część ludzie lekceważą. Zapisywanie nowych plików, instalowanie aplikacji, a nawet samo pozostawienie macOS działającego normalnie może nadpisać usunięte dane i utrudnić odzyskiwanie.
To, co zrobisz dalej, w dużej mierze zależy od typu dysku.
Jeśli to zewnętrzny HDD albo starszy Mac z dyskiem twardym sformatowanym jako APFS, szanse na odzyskanie są zwykle całkiem dobre, o ile dane nie zostały jeszcze nadpisane.
Jeśli to SSD, robi się bardziej problematycznie z powodu TRIM. TRIM informuje SSD, które usunięte bloki może wyczyścić. Gdy te bloki zostaną faktycznie wymazane, oprogramowanie do odzyskiwania nie będzie w stanie ich w magiczny sposób odtworzyć. Jeśli więc stało się to na SSD z APFS, nie używaj dalej Maca z nadzieją, że pliki pojawią się później. Im dłużej działa, tym większa szansa, że TRIM sprawi, że usunięcie stanie się trwałe. W nowszych wersjach macOS i tak zwykle nie da się wyłączyć TRIM dla wewnętrznego SSD, więc najważniejsze jest szybkie działanie.
Zanim zapłacisz za oprogramowanie do odzyskiwania albo je uruchomisz, najpierw sprawdź proste rzeczy:
- Kopie zapasowe Time Machine.
- Wszelkie dostępne migawki APFS.
- Szyfrowanie FileVault. Jeśli dysk jest zaszyfrowany, zazwyczaj trzeba go odblokować lub odszyfrować, zanim narzędzia do odzyskiwania będą mogły go poprawnie przeskanować.
Do właściwej próby odzyskiwania Disk Drill to narzędzie, od którego zacząłbym w pierwszej kolejności. Obsługuje APFS jako system plików, a nie tylko jako skanowanie surowych sygnatur, więc jeśli metadane APFS nadal tam są, możesz odzyskać strukturę folderów i nazwy plików zamiast sterty losowych plików.
Bezpieczniejszy schemat działania wygląda mniej więcej tak:
- Zainstaluj Disk Drill na oddzielnym dysku, a nie na tym, z którego próbujesz odzyskać dane.
- Podłącz uszkodzony dysk APFS.
- Uruchom pełne skanowanie.
- Użyj podglądu, aby sprawdzić, czy pliki wyglądają na nienaruszone.
- Odzyskaj dane na inny dysk. Nie zapisuj odzyskanych plików z powrotem na oryginalnym dysku.
Warto wykonać krok z podglądem, ponieważ dość szybko pokazuje, czy pliki prawdopodobnie nadają się do użytku, zanim zmarnujesz więcej czasu.
Jeśli dysk się nie montuje, zrywa połączenie albo wydaje dziwne dźwięki, jeszcze nie próbuj go naprawiać. Unikałbym Pierwszej pomocy i wszelkich narzędzi naprawczych, które mogą zapisywać zmiany na dysku, dopóki ważne pliki nie zostaną skopiowane. Najpierw odzyskiwanie, później naprawa.
W najlepszym przypadku to tylko usunięte pliki albo uszkodzenie APFS. To znacznie lepsza sytuacja niż awaria dysku.
Jeśli dysk fizycznie ulega awarii, pomiń próby naprawy i najpierw utwórz obraz/klon. Disk Drill lub inne narzędzie do odzyskiwania danych powinno skanować tę kopię, a nie oryginał, ponieważ długie skanowanie APFS może wystarczyć, by doprowadzić słaby dysk do całkowitej awarii.
Dysk, który stale pojawia się w Informacjach o systemie, to zupełnie inny problem niż taki, który znika, klika lub rozłącza się w trakcie skanowania. Jeśli pozostaje widoczny, potraktowałbym to jako problem z APFS/kontenerem i skupił się na skopiowaniu go lub utworzeniu jego obrazu, zanim zrobi się cokolwiek sprytnego. Jeśli jest niestabilny, odzyskiwanie programowe nie jest właściwym pierwszym krokiem, a bezpieczniejszym wyborem może być laboratorium. Małe zastrzeżenie: nie próbuj w kółko uruchamiać Pierwszej pomocy, bo może następnym razem to naprawi. Naprawy APFS mogą zmieniać metadane, a to może utrudnić pracę narzędziu do odzyskiwania danych. Disk Drill lub podobne narzędzie jest w porządku, gdy masz już klon/obraz, ale nudny krok polegający na potwierdzeniu, że dysk da się niezawodnie odczytać, ma większe znaczenie niż to, którą aplikację wybierzesz.
Niepowodzenie Pierwszej pomocy nie oznacza, że pliki zniknęły. Zwykle oznacza to, że macOS nie może doprowadzić woluminu APFS do stanu wystarczająco spójnego, aby bezpiecznie go zamontować. To są różne problemy, a traktowanie ich tak samo prowadzi do tego, że ludzie przypadkowo zamieniają dysk możliwy do odzyskania w jeszcze większy bałagan.
Ostrzeżeniem, którego moim zdaniem nie podkreśla się wystarczająco, jest wyskakujące okno macOS informujące, że dysk jest nieczytelny i proponujące jego zainicjowanie. Nie klikaj niczego, co tworzy, wymazuje, formatuje, konwertuje lub konfiguruje dysk. To samo dotyczy prób używania przypadkowych poleceń terminala ze starych postów o odzyskiwaniu HFS+. Kontenery APFS, woluminy, migawki i szyfrowanie wprowadzają wystarczająco dużo dziwnych zależności, że polecenie brzmiące niewinnie nadal może zapisywać na dysku.
Zgadzam się z radą, aby najpierw wykonać klon, ale upewnij się, że miejsce docelowe jest większe niż cały fizyczny dysk lub kontener APFS, a nie tylko większe niż pliki, które masz nadzieję odzyskać. Ludzie to bagatelizują, gdy wolumin wcześniej pokazywał 300 GB użycia na dysku 1 TB. Tworzenie obrazu może nadal wymagać miejsca dla urządzenia 1 TB. Jeśli możesz utworzyć obraz tylko do odczytu z innego komputera Mac lub z uruchomionego systemu zewnętrznego, jest to bezpieczniejsze miejsce, aby pozwolić oprogramowaniu do odzyskiwania pracować przez wiele godzin.
Po tym Disk Drill jest rozsądnym narzędziem do wypróbowania, ale nie oceniałbym skanowania wyłącznie na podstawie tego, czy pokazuje starą nazwę woluminu. Czasami skan odzyskiwania APFS znajduje dane pod ogólnym kontenerem lub w sekcji utracone, zwłaszcza jeśli rekordy woluminu są uszkodzone. Podejrzyj też kilka zwykłych plików, takich jak PDF-y, zdjęcia i dokumenty, o których wiesz, że powinny się otwierać. Lista plików z nazwami jest przydatna, ale nie dowodzi, że zawartość jest nienaruszona.
Jeśli FileVault był włączony, miej pod ręką hasło lub klucz odzyskiwania i nie wymazuj Maca z myślą, że możesz przeinstalować system, a potem odzyskać dane. Szyfrowanie zmienia całą sytuację. Bez możliwości odblokowania woluminu APFS większość wyników odzyskiwania dla użytkowników domowych będzie bezużytecznym szumem. A jeśli dysk zacznie się rozłączać, zwalniać do pełzania lub zgłaszać błędy wejścia/wyjścia podczas tworzenia obrazu, zatrzymaj się. To jest moment, w którym upór nie jest odwagą, tylko dodatkowym zużyciem jedynej kopii.