Mój dysk twardy nagle zaczął wyświetlać błędy i niektóre foldery się nie otwierają. Obawiam się, że jest uszkodzony, ale muszę odzyskać ważne pliki, zanim spróbuję czegokolwiek ryzykownego. Jakie są najbezpieczniejsze sposoby naprawy uszkodzonego dysku twardego bez utraty danych?
Jeśli pliki są ważne, nie zaczynaj od próby naprawy dysku. Właśnie wtedy wiele osób pogarsza sytuację. Windows może zaproponować uruchomienie CHKDSK albo poinformować, że trzeba sformatować dysk, ale jeśli system plików jest już uszkodzony, takie „naprawy” mogą utrudnić odzyskiwanie.
Pierwszy krok jest prosty: przestań używać dysku.
Jeśli to zewnętrzny dysk twardy, na razie go odłącz. Jeśli to dysk wewnętrzny, nic na niego nie kopiuj, nic na nim nie instaluj i nie wykonuj na nim kolejnych operacji. Im mniej nowych danych zostanie zapisanych na dysku, tym większe masz szanse na odzyskanie plików.
Ważne jest też, co rozumiesz przez „uszkodzony”. Kilka typowych przypadków:
- Windows informuje, że dysk musi zostać sformatowany.
- System plików jest wyświetlany jako RAW.
- Litera dysku się pojawia, ale dysk się nie otwiera.
- Dysk klika, zgrzyta albo zachowuje się fizycznie w nietypowy sposób.
Jeśli nadal jest widoczny w Zarządzaniu dyskami z prawidłowym rozmiarem, to zwykle całkiem dobry znak. Często oznacza to, że sam dysk jest nadal wykrywany, a problem może dotyczyć partycji lub systemu plików, a nie całkowitej awarii sprzętu.
Najpierw odzyskałbym ważne dane, zanim podejmiesz jakiekolwiek próby naprawy. Disk Drill to dobra opcja, ponieważ najpierw może utworzyć obraz dysku bajt po bajcie. Potem skanujesz obraz zamiast wielokrotnie obciążać oryginalny dysk, co jest znacznie bezpieczniejsze, jeśli dysk działa niestabilnie.
Podstawowa kolejność wyglądałaby tak:
- Zainstaluj Disk Drill w innym miejscu, nie na problematycznym dysku.
- Utwórz obraz dysku, jeśli da się go jeszcze odczytać.
- Uruchom Universal Scan na obrazie.
- Wyświetl podgląd plików, na których ci zależy.
- Odzyskaj je na inny sprawny dysk.
W systemie Windows Disk Drill pozwala też odzyskać do 100 MB za darmo, co jest przydatne do sprawdzenia, czy twoje pliki faktycznie da się odzyskać, zanim wydasz pieniądze.
Gdy dane będą już bezpieczne, wtedy możesz pomyśleć o naprawie dysku.
Zacznij najpierw od podstaw:
- Użyj innego kabla USB.
- Wypróbuj inny port USB.
- Podłącz dysk do innego komputera.
Zaskakująco wiele „martwych” albo „uszkodzonych” dysków zewnętrznych to tak naprawdę tylko wadliwy kabel, niestabilny port albo uszkodzona obudowa.
Jeśli dysk nie jest wyświetlany jako RAW, możesz spróbować CHKDSK po odzyskaniu danych:
chkdsk X: /r
Tylko nie uruchamiaj tego najpierw, jeśli pliki są ważne. CHKDSK modyfikuje system plików. Może naprawić niektóre problemy, ale może też usunąć uszkodzone wpisy albo poprzesuwać rzeczy w sposób, który dodatkowo utrudni odzyskiwanie.
Jeśli dysk jest w formacie RAW, CHKDSK zazwyczaj nie będzie przydatny. W takiej sytuacji najpierw odzyskaj to, co się da. Potem możesz spróbować naprawić partycję za pomocą TestDisk albo po prostu sformatować dysk i zacząć od nowa.
Zwracaj też baczną uwagę na to, jak zachowuje się dysk. Przerwij samodzielne próby, jeśli zauważysz takie objawy jak:
- powtarzające się klikanie,
- losowe rozłączenia,
- bardzo wolny odczyt,
- albo znikanie dysku z Zarządzania dyskami.
To zwykle oznaki problemów sprzętowych. Jeśli dane są naprawdę cenne, bezpieczniejszym rozwiązaniem będzie profesjonalne laboratorium odzyskiwania danych. Każdy dodatkowy skan albo próba naprawy może pogorszyć stan uszkadzającego się dysku.
Uszkodzony dysk twardy nie oznacza więc automatycznie końca. Bardzo często dane nadal tam są, a uszkodzony jest tylko system plików. Po prostu działaj we właściwej kolejności: najpierw odzyskaj pliki, a dopiero później napraw albo sformatuj dysk. To daje największą szansę na uratowanie danych, a być może także samego dysku.
To, czy uszkodzony dysk jest tym, z którego uruchamia się Windows, ma ogromne znaczenie. Jeśli to dysk systemowy, przestałbym z niego uruchamiać komputer, dopóki pliki nie zostaną skopiowane lub zapisane w obrazie. Każde ponowne uruchomienie zapisuje logi, pliki tymczasowe, aktualizacje, pamięć podręczną przeglądarki i inne śmieci, o które nie prosiłeś. To może zamienić sytuację, z której da się jeszcze coś odzyskać, w znacznie gorszą.
Zgadzam się z @mikeappsreviewer, żeby nie zaczynać od CHKDSK, ale przy pierwszym podejściu byłbym jeszcze ostrożniejszy: najpierw skopiuj najważniejsze pliki, małymi partiami, na inny dysk. Nie próbuj zaznaczać wszystkiego i przeciągać całego dysku, jeśli działa niestabilnie. Jeden uszkodzony folder może zatrzymać całe kopiowanie na wiele godzin. Zacznij od dokumentów, zdjęć, plików do pracy — wszystkiego, czego utrata byłaby dla ciebie bolesna. Jeśli zwykłe kopiowanie się nie powiedzie, wtedy przejdź do tworzenia obrazu lub użycia oprogramowania do odzyskiwania danych. Disk Drill może się tu przydać, ale upewnij się, że jest zainstalowany na sprawnym dysku i że odzyskane pliki są zapisywane w innym miejscu.
Przed każdą próbą naprawy sprawdź stan dysku za pomocą narzędzia SMART, takiego jak CrystalDiskInfo, jeśli Windows nadal go widzi. Jeśli pokazuje ostrzeżenie/zły stan, realokowane sektory, sektory oczekujące albo dysk ciągle się rozłącza, nie trać czasu na próby naprawy systemu plików. Traktuj go jak uszkadzający się dysk i skopiuj lub zrób obraz tego, co się da. Jeśli SMART wygląda dobrze, a pliki są już bezpieczne, wtedy CHKDSK, TestDisk lub formatowanie stają się rozsądnymi opcjami w zależności od tego, czy uszkodzona jest partycja, czy tylko system plików jest w nieładzie. Tylko nie myl naprawiania dysku z odzyskiwaniem plików. To są różne zadania, a odzyskiwanie powinno być na pierwszym miejscu.
Uszkodzony system plików i umierający dysk mogą wyglądać w Eksploratorze niemal tak samo, ale nie należy ich traktować tak samo. Jeśli foldery się nie otwierają, Windows prosi o skanowanie/naprawę albo dysk nagle zmienia się na RAW, załóż, że dane są zagrożone, i unikaj wszystkiego, co zapisuje na tym dysku. Dotyczy to także opcji „Skanuj i napraw”, CHKDSK, formatowania, naprawy partycji, a czasem nawet pozwalania Windowsowi na ciągłe ponowne montowanie dysku.
Zgadzam się z wcześniejszą radą: najpierw odzyskiwanie, potem naprawa. Mała rzecz, o której ludzie zapominają, jest taka, że Windows uwielbia „pomagać” w najgorszym możliwym momencie. Jeśli podłączysz dysk i pojawi się wyskakujące okienko z informacją, że trzeba go naprawić przed użyciem, anuluj to. Jeśli to dysk rozruchowy, wolałbym uruchomić komputer z pamięci USB albo podłączyć dysk do innej maszyny jako dysk dodatkowy, niż dalej uruchamiać z niego Windows. Tani adapter USB-SATA albo obudowa mogą pomóc, ale jeśli dysk się rozłącza albo klika, na tym poprzestań.
Aby wybrać prostą ścieżkę o mniejszym ryzyku: najpierw skopiuj najważniejsze foldery na inny, sprawny dysk. Jeśli kopiowanie się zawiesza, nie próbuj w nieskończoność tego samego folderu. Przejdź dalej i wróć później. Jeśli dysk wydaje się niestabilny, utwórz jego obraz i pracuj na tym obrazie zamiast wielokrotnie skanować oryginał. Disk Drill nadaje się do tego, jeśli chcesz narzędzie graficzne, ale najważniejsza zasada jest taka sama dla każdego programu do odzyskiwania: zainstaluj go gdzie indziej i odzyskuj pliki gdzie indziej.
Gdy twoje pliki będą już bezpieczne, wtedy możesz spróbować napraw. CHKDSK może naprawić zwykły bałagan w NTFS, TestDisk może pomóc przy uszkodzonej tablicy partycji, a formatowanie może sprawić, że dysk znów będzie nadawał się do użytku, jeśli sprzęt nadal jest sprawny. Ale jeśli SMART pokazuje uszkodzone/oczekujące sektory albo dysk ciągle się rozłącza, nie ufałbym mu później nawet wtedy, gdy uda ci się go „naprawić”. W takim momencie staje się on źródłem do odzyskiwania danych, a nie dyskiem, który warto ponownie oddawać do użytku.
